26 marca 2026 r. w Zespole Szkół Samochodowo-Usługowych w Skarżysku-Kamiennej tradycyjna akademia ustąpiła miejsca poruszającemu widowisku – „Sądowi nad Historią”. W roli oskarżonego o „nadmierną odwagę” stanął patron szkoły - Władysław Wasilewski ps. „Oset”.

Sala gimnastyczna zamieniła się w salę rozpraw, gdzie Oskarżyciel poddał w wątpliwość sens poświęcenia 22-letniego bohatera. Padły trudne pytania o „błąd młodości” i sens walki w lesie, gdy rówieśnicy w Londynie czy Nowym Jorku mogli cieszyć się życiem. W obronie „Oseta” stanęła Mecenas, przytaczając dowody z Wykusu i Dalejowa, w tym wstrząsające słowa listu do matki: „Mamo, nie płacz... ja idę po to, byście Wy mogli żyć bez strachu”.

W toku procesu przypomniano losy Wasilewskiego – od urodzenia na Syberii, przez Kostopol, aż po Skarżysko i służbę w III Drużynie Harcerskiej. Najmocniejszym momentem była konfrontacja patrona z dzisiejszą młodzieżą. „Oset” przypomniał uczniom, że odwaga w 1943 i 2026 roku smakuje tak samo – to umiejętność bycia „nieprzezroczystym” i obrona własnego zdania przed hejtem czy presją grupy.

Uroczystość, dopełniona przejmującym wykonaniem „Elegii o chłopcu polskim”, zakończyła się bez formalnego wyroku. Sędzia pozostawił go w sumieniach uczniów, stwierdzając, że prawdziwym sprawdzianem dziedzictwa patrona są ich codzienne wybory.

W realizację tego wyjątkowego wydarzenia zaangażowała się młodzież z klas: 1TFS, 3TF, 3TGS, 4TF, 4TGS oraz 5TS. Nad merytoryczną i artystyczną stroną apelu czuwał zespół nauczycieli w składzie: Donata Golis (autorka scenariusza uroczystości i reżyserka), Iwona Baumert, Anna Kozłowska, Ewelina Wilkosz-Sitarska, Waldemar Mączka, Agnieszka Kos, Łukasz Wnuk oraz Marcin Karpeta.

Miłym akcentem na zakończenie uroczystości było wręczenie nagród laureatom konkursu „Pi-kreatywni”. Dyrekcja uhonorowała zwycięzców zarówno spośród uczniów szkół podstawowych, jak i naszej szkoły, doceniając ich matematyczną pasję i zapał do nauki. Dzięki połączeniu historii z nowoczesnością i nauką, tegoroczny Dzień Patrona udowodnił, że Władysław Wasilewski jako „Oset” wciąż potrafi kłuć sumienia i inspirować kolejne pokolenia skarżyszczan.